Nederland telt ongeveer 400 miljoen vierkante meter aan platdakoppervlak. Oppervlak dat op dit moment nog veelal onbenut is. Terwijl het een enorm potentieel is om energie te besparen en op te wekken.

Er liggen stevige ambities op tafel in het concept Klimaatakkoord. Willen we echt stappen maken op weg naar een circulaire en energiezuinige economie, dan moet er nog veel gebeuren. De mogelijkheden om daken te verduurzamen vormen nog een redelijk onderbelicht item. Dankzij alle aandacht voor een ‘groenere’ wereld, lijkt daar echter een duidelijke kentering in te komen. “Verduurzamen speelt al langer, maar gaat nu wel in de versnelling,” aldus André van den Engel van VEBIDAK, de branchevereniging voor bitumineuze en kunststof dakbedekkingsbedrijven. “Renovatie of vernieuwing van een dak is hét moment om na te denken over multifunctioneel gebruik. De mogelijkheden zijn legio, zoals zonnepanelen, begroeide daken, waterberging en waterbuffering. Het is tevens het moment voor isolatie. Op zijn minst moet een dakeigenaar overwegen om het dak te isoleren. De energieprijzen zullen alleen maar stijgen, dat ga je voelen in je portemonnee.”

Extra stukje zekerheid
Jeanine van Noordenne, directeur DAKMERK, ziet renovatie ook als hét moment voor verduurzaming. “De eerste stap is isoleren. Een goed geïsoleerd dak levert je de grootste energie- en CO2-besparing op. De grootste uitdaging is om alle gebouweigenaren bewust te maken van de kansen die een dak biedt.” DAKMERK is hét Nederlandse keurmerk voor platte daken. Een keurmerk dat staat voor kwaliteit. Die zekerheid over de kwaliteit van het dak is volgens Van Noordenne essentieel, helemaal als je het wilt inzetten om zonne-energie op te wekken of het wilt vergroenen. “Om gebouweigenaren te stimuleren, hebben wij de DAKMERK Multi garantie ontwikkeld. Dat geeft naast tien jaar waterdichtheidsgarantie de zekerheid dat alles wat op een dak is aangebracht netjes wordt verwijderd en na het verhelpen van de lekkage weer vakkundig wordt teruggeplaatst. Dat kan eigenaren net over die drempel helpen. Als het aan ons ligt, denkt iedere gebouweigenaar  na wat hij het beste kan doen met een dak om een bijdrage te leveren aan de verduurzaming.”

Dakscan
Bij nieuwbouw is verduurzaming over het algemeen redelijk makkelijk te realiseren. Architecten, ontwerpers en opdrachtgevers kunnen al vanaf de tekentafel rekening houden met de mogelijkheden voor een duurzaam dak. Voor bestaande bouw is dat een ander verhaal. Niet ieder dak is geschikt om zonnepanelen te plaatsen. Het is niet sterk genoeg om het extra gewicht te dragen. Ook moet het, ook met zonnepanelen, veilig zijn om het te kunnen onderhouden. Om te bepalen of een dak geschikt is en wat er eventueel nodig is om het geschikt te maken, voert VEBIDAK dakscans uit. “Wij zien een grote vraag naar zonnepanelen voor daken. Dat is de laatste jaren dan ook volop gepromoot en gestimuleerd door de overheid. Voor begroeide daken is dat een stuk minder. Terwijl daar, gezien de klimaatveranderingen, enorme kansen liggen.”

Wat is een groen dak?
Wat verstaan we precies onder een groen dak, ook wel begroeid dak genoemd? Een groen dak bestaat uit een dakbedekking met daarop onder andere mossen, grassen, vetplanten, struiken en soms zelfs bomen. Er zijn vier typen te onderscheiden: een sedumdak dat goed te combineren is met zonnepanelen, een natuurdak dat vooral de biodiversiteit stimuleert, een tuindak dat gebruikt wordt als dakterras en een groenblauw dak dat een combi is van een groen dak en water. Platte daken zijn het meest geschikt, hoewel een hellend dak ook mogelijk is, mits de helling niet meer dan 60 graden bedraagt. Daarnaast moet er onderscheid gemaakt worden tussen intensieve en extensieve daken. Een intensief dak kan gebruikt worden als terras of tuin. Daarvoor is vaak wel een aanpassing aan de dakconstructie nodig wat extra kosten met zich mee brengt. Een extensief dak komt het meest voor. Daar wordt, behalve voor onderhoud niet op gelopen en is daardoor ook minder belastend en makkelijk in onderhoud.

Stortbuien
De voordelen van een groen dak zijn legio. Het houdt regenwater vast en zorgt voor verdamping. Nuttig gezien de toename van stortbuien. Dankzij groene daken wordt het riool minder belast tijdens dergelijke buien en vermindert het daarmee ook wateroverlast op straat. Hierdoor blijft het oppervlaktewater schoner wat weer beter is voor de planten, dieren en mensen. Een groen dak zorgt tijdens warme dagen ook voor een natuurlijke verkoeling. Als laatste oogt een groen dak voor de omgeving mooier dan een kaal grijs dak.

Prikkel voor gebouweigenaren
Om groene daken onder de aandacht te brengen, is de Green Deal Groene Daken in het leven geroepen. Bedrijven, gemeenten, waterschappen, financiële partijen en kennisinstellingen, waaronder VEBIDAK, werken samen om de duurzame voordelen van groene daken beter te benutten. Denk aan belastingvoordelen, korting op hypotheekrente en betere gebouwlabels. “Een mooi initiatief is dat we ingezoomd hebben op differentiatie van belastingen. Als je als gebouweigenaar korting krijgt op bijvoorbeeld waterschapsbelasting is dat een prikkel om te investeren. Er zijn namelijk meer mensen gebaat bij een groen dak. Waarom alleen als eigenaar de kosten dragen? En we zouden helemaal een grote stap zetten, als er in het Bouwbesluit zou worden opgenomen dat er bijvoorbeeld bij nieuwbouw en ingrijpende renovaties verplicht begroeiing op het dak aangelegd moet worden.